نوشته شده در

آشنایی با هنرهای دستی ایران

صنایع دستی ایران، ثمره ذوق و هنر ایرانیان طی سده های متوالی است. در این رهگذر ایران از نظر تنوع رشته ها در مقام نخست و به لحاظ جایگاه عرضه محصولات در رتبه سوم جهانی قرار دارد.

از انجائیکه کشور ایران از لحاظ جغرافیایی بر روی کمربند معدنی جهان قرار دارد و از ذخائر عظیم فلزات با ارزش برخوردار است. بنابر این از نظر تاریخی همین موضوع موجبات گسترش دانش و صنعت فلز کاری از ایران به سایر مناطق جهان را فراهم ساخته. صنعت طلا و جواهر و ساخت زیور آلات و مصنوعات فلزات قیمتی ایران در این رابطه سرآمد کشور های جهان است.

قلمزنی عبارت است از تزیین و کندن نقوش بر روی اشیای فلزی به ویژه مس، طلا، نقره،برنج و یا به عبارت دیگر ایجاد خطوط و نقوش به وسیله قلم با ضربه چکش بر روی اجسام  فلزی  است .  قلمزنی یکی از رشته های هنری سنتی ایران است که از ظرافت بالایی برخوردار  است .

Etching is decorating and engraving image as on metals specially copper, gold, silver, brass or in other word creating lines and images by hammering chisel on metals. Carving is a branch of Iranian traditional arts which enjoys a high delicacy, this art in Iran has no clear history and no one knows how far it goes back in history because there is no any early evidence to show where it began. Today in order to make carving, first inside the container which is normally copper or silver is filled with tar and plaster to muffle the sound and prevent damaging the container during the carving.


ترمه، نوعی پارچه گران‌بهای بافته‌شده از الیاف بسیار لطیف است که از صنایع دستی نساجی نفیس ایران می‌باشد. نقش‌های منحنی مانند بته جقه و گل‌های شاه‌عباسی در رنگ‌های مختلف در ترمه به کار می‌رود. ترمه با طرح‌های بسیار متنوعی در نقاط مختلف ایران بافته می‌شود و ترمه یزد به زیبایی بسیار معروف است. برای ترمه‌بافی از ابریشم و پشم مرغوب با الیاف بلند استفاده می‌کنند. نخ‌ها با رنگ‌های گیاهی و مواد مصنوعی طبیعی، و بیشتر به رنگ‌های عنابی، قرمز، سبز، نارنجی و مشکی رنگرزی می‌شوند. برخی از نقش‌های متنوع ترمه بافی عبارتند از بته جقه، گل‌های شاه عباسی، بته خرقه، شاخ گوزنی، امیری، راه راه (محرمات)، بته سروی و بته بادامی

Termeh is a hand woven colourful textile with special patterns mainly Persian Paisley which was originated in Yazd.  Weaving Termeh is a sensitive, careful and time-consuming work that a good weaver could produce only 25-30 centimeters in a day. Although nowadays they are not 100% hand made, a good quality Termeh can be woven maximum of 100 cm a day and since there are only a few machines for weaving Termeh, it is still an exclusive and costly kind of tablecloth.


مینا کاری هنر درخشان آتش و خاک است، با رنگ های پخته و درخشان که سابقه آن به ۱۵۰۰ سال پیش از میلاد می رسد . در حال حاضر اکثر کارهای مینا روی فلز مس اجرا می شود به این صورت که ابتدا استاد مسگر ظرف مورد نظر را آماده کرده و سپس توسط استاد میناکار طرح های مختلف روی آن نقاشی و ترسیم می شود و در پایان در کوره قرار می گیرد که این عمل باعث شفافیت رنگ و نقش و همچنین تثبیت آن می گردد.

Minakari or Enameling It is the art of painting and designing the surface of metals such as gold, silver, and copper by glazing colors and fire in the furnace. An art with a background of over five thousand years used to add beauty to decoration and different house wares. This art is a combination of fire and soil. Iranian Enameling is usually done on different utensils, such as vases and plates, picture frames, jewelries, small decorative objects.


خاتم کاری هنر تزیین اجسام ساخته شده از جنس چوب و یا فلز با استفاده گل های سه ضلعی، چهار ضلعی، پنج و شش ضلعی  متشکل از مفتول های فلز برنج ، چوب درختان مختلف و استخوان  است که در بین هنرهای ایرانی از اصیل ترین و پر زحمت ترین آنهاست. هنر خاتم درجهان شناخته شده و مورد توجه علاقمندان به هنرمی باشد.

Khatam is an ancient Persian technique of inlaying. It is a version of marquetry where art forms are made by decorating the surface of wooden with delicate pieces of wood, bone and metal precisely-cut intricate geometric patterns. Common materials used in the construction of inlaid articles are gold, silver, brass, aluminum and twisted wire.


نگارگری (یا مینیاتور با ریشهٔ لاتین minium/خاک سرخ، سرب قرمز)، به تصویری از تاریخ باستان یا دست‌نویس آراست‌های قرون وسطی گفته می‌شود؛ نمونه‌ای ساده که برای تزئین کتاب‌ها در آن دوران با کمک رنگ‌دانه‌های گرم تهیه می‌شد. به‌طور کلی از اوایل سده‌های میانه تا ورود به مرحله دوم، دورهٔ جدیدی آغاز کنندهٔ ریشه‌شناسی موشکافانه برای شناخت مفهوم کلی و رهایی از سردرگمی به وجود آمد و نتیجهٔ آن استفاده از این سبک در تصویرسازی‌های کوچک و مینیاتور چهره شد، هر چند که از زمان‌های دورتر نیز استفاده‌های کم و جزئی می‌شد.

Persian Miniature is a small handmade oil painting on paper or more importantly on a piece of camel bone. The techniques are broadly comparable to the Western and Byzantine traditions of miniatures in illuminated manuscripts. The bright and pure coloring of the Persian miniature is one of its most striking features. The workshop tradition and division of labour within both an individual miniature complicates the attribution of paintings. Some are inscribed with the name of the artist, sometimes as part of the picture itself.


فیروزه کوب : هنر نشاندن قطعه های کوچک سنگ فیروزه به حالت موزاییکی بر سطح ظرفها، زیورآلات و اشیای تزئینی که معمولا از جنس فلزات مختلف مانند مس ، برنج ، نقره و یا برنز است را فیروزه کوب می نامند. هر چه ظرف فیروزه کوبی شده پرکارتر و منظم تر باشد و فاصله کمتری بین قطعات فیروزه باشد، ارزش هنری آن بیشتر است. امروزه مرکز این هنر شهر اصفهان است.

Turquoise work is a handicraft in which the mall pieces of turquoise stones are put together, in a tile form on the surface of metal wares, and decorating materials such as copper, brass, silver or bronze.  The gaps between the pieces of turquoise are filled with a kind of dark polish, the more the pieces of turquoises, and the more symmetric they are, and the less spaces between the pieces, the more artistic value they have. Today Isfahan is the center of this art.


گلیم یکی از انواع صنایع دستی و دست بافت بدون پرز و گره است که از ابریشم، موی بز، پشم گوسفند یا دیگر چهارپایان اهلی به صورت تار و پود بافته میشود. گلیم به شکل سنتی، معمولاً برای پوشاندن زمین، دیوار یا رواندازی برای حیوانات باربر استفاده میشود ولی امروزه به عنوان یک پوشش مدرن برای خانه های شهری نیز خریداری میشود. رنگهای استفاده شده در گلیم سنتی گیاهی هستند. گاهی گلیم ها را برای جلوه بیشتر و کهنه شدن رنگ، با چای و پوست گردو شستشو می دهند.

فرش ایران برای هزاران سال کف پوشی با ارزش و زینت بخش بوده است که بر گرفته از اشکال هندسی، نقوش گیاهان و حیوانات الهام گرفته شده از طبیعت است. این نقوش برای مردم یاد اور خاطرات باغ های رنگارنگ و پر از گل و پرندگان ایران بوده. این هنر ارزشمند که یادگار نیاکان ما میباشد و برای خلق آن رنجهای زیاد و راه های بسیار طی شده است.

Kilim is one of a variety of hand-painted and knitted texture. Woven from silk, goat’s hair, sheep’s wool or other domestic animals. Kilim in its traditional form, usually used for covering the ground, wall or bedding for animal carriers, is nowadays purchased as a modern cover for urban homes. The colors used in traditional Kilim are Herbal colors. Sometimes they wash the Kilim for more aging effects, with tea and walnut skin.

Persian carpet it has been used as the covering for floor for thousands of years in Great Persia. Different geometrical shapes, medallion, tendrils, and figures of plants and animals woven with local materials specific to each area, inspired by the natural environment, remind people of colorful Persian gardens full of flowers and birds. This valuable art is the relic of our ancestors and has caused many suffering and great paths to create the Persian carpets.